Ora mayornan separa, un cos semper ta keda para: e yiunan mester ser cuida y educa, y esey ta costa placa. Tur dos mayor mester contribui na esey. Tambe entre ex-casa por existi despues di un divorcio un obligacion pa contribui financieramente. Den e articulo aki nos ta splica den lenguahe simpel con alimentacion pa yiu (kinderalimentatie) y alimentacion pa partner (partneralimentatie) ta funciona na Aruba: kico ley ta bisa, con hues ta calcula, cua sumanan ta custumber y kico bo mes por haci pa prepara un procedura bon.

Nos ta basa nos exclusivamente riba Codigo Civil di Aruba (Burgerlijk Wetboek van Aruba, BWA) y riba sentencianan publica di Corte di Promer Instancia di Aruba (Gerecht in eerste aanleg) y Corte Comun di Husticia (Gemeenschappelijk Hof van Justitie). Na final di e articulo aki bo ta haya e fuentenan.
Alimentacion pa yiu ta e contribucion cu un mayor ta paga den e gastonan di cuido y educacion di su yiu. E obligacion aki no tin nada di haber cu e pregunta si e mayornan tabata casa. Tambe mayornan cu nunca a casa, of cu tabatin solamente un relacion cortico, tur dos tin obligacion di sosten pa nan yiu.
Alimentacion pa partner ta un contribucion den e mantencion di e ex-partner mes. Na Aruba esaki ta existi en principio solamente despues di un matrimonio (of un partnerschap registra). Pa hende cu a biba hunto sin ta casa ta conta otro reglanan, mas strict. Bo ta lesa mas tocante esey den capitulo 7.
Hues ta trata tur dos tipo di alimentacion separadamente, pero nan si tin relacion cu otro: alimentacion pa yiu semper ta bin prome cu alimentacion pa partner. Prome e yiunan ta ser cuida, despues ta wak si ainda tin espacio pa un contribucion na e ex-partner.
Articulo 1:404 BWA ta cla: mayornan ta provee segun nan capacidad financiero (draagkracht) den e gastonan di cuido y educacion di nan yiunan menor di edad. Esey ta conta pa tata y pa mama. E mayor cerca ken e yiu ta biba, ta contribui en natura (e yiu ta biba na cas, ta come cu ne, ta ser cuida) y ta paga un parti di e gastonan for di su mes saco. E otro mayor ta paga su parti den placa: esey ta e alimentacion pa yiu.
E obligacion ta conta tambe pa e homber cu a concebi e yiu pero no a reconoce e yiu (articulo 1:394 BWA), y – tanten cu e matrimonio ta dura – pa un stiefmama of stieftata en cuanto e yiunan di su casa cu ta forma parti di e famia (articulo 1:395 BWA).
Pa yiunan menor di edad (te cu 18 aña) e obligacion di sosten semper ta existi, sin importa si e yiu mes ta gana algo. Pero e obligacion no ta stop na 18 aña. A base di articulo 1:395a BWA mayornan mester provee tambe den e gastonan di mantencion y estudio di nan yiunan te cu 21 aña. Si e yiu ta sigui un estudio cu no por ser termina prome cu e edad di 21 aña, e obligacion ta sigui te ora e estudio razonablemente por ta completa, pero maximo te cu e edad di 25 aña.
Un alimentacion pa yiu fiha pa hues ta sigui automaticamente despues di e di 18 aña di e yiu como contribucion den mantencion y estudio (articulo 1:395b BWA). Pues no tin mester di cuminsa un procedura nobo.
Mayornan mag haci acuerdo nan mes tocante e suma di alimentacion pa yiu. Un acuerdo asina por ser haci tambe na e audiencia (zitting) y ser fiha pa hues den e decision (beschikking), manera Corte Comun a haci den un caso di 2024 den cua e tata a bay di acuerdo na e audiencia cu Afl. 450 pa luna. Loke no por, ta cu un mayor ta renuncia completamente na alimentacion pa yiu: acuerdonan den cua ta renuncia na e mantencion cu ley ta exigi, ta nulo (articulo 1:400 lid 2 BWA).
Ley ta duna dos criterio: e necesidad (behoefte) di e yiu y e capacidad financiero (draagkracht) di e mayornan (articulo 1:397 BWA). Hues na Aruba ta traha esaki den tres paso. Diferente cu na Hulanda, na Aruba no ta uza tabelnan extenso y programanan di calculacion. E huesnan ta traha cu un cantidad di sumanan standard fiho ('normbedragen') cu ta bolbe den casi tur decision. Corte Comun a confirma na juni 2026 un biaha mas cu e no ta mara na e directrisnan aki di Corte di Promer Instancia, pero cu e si ta tuma nan como guia, sigur si tur dos partido ta acepta nan.
Corte di Promer Instancia ta parti di un suma promedio di gastonan di cuido y educacion pa yiu pa luna. For di e sentencianan publica ta resulta e imagen siguiente:
Den e sumanan standard aki e gastonan normal ya ta inclui: gastonan di school, paña, uniform di school y recreacion. Pues bo no tin mester di menciona nan separadamente; hues no ta conta nan un biaha mas.
E suma standard si ta ser aumenta cu gastonan special y necesario cu no ta inclui den dje. For di e hurisprudencia ta resulta cu hues ta tene cuenta por ehempel cu e gastonan di cuido di mucha of crèche (den un caso di 2025 Afl. 450 pa yiu), cuido despues di school, transporte necesario (Afl. 125 te Afl. 150 pa yiu), deporte y les di landa, y gastonan medico necesario cu seguro no ta paga. Condicion semper ta cu bo ta demostra e necesidad y e suma di e gastonan ey cu documentonan di prueba. Gastonan cu no ta ser fundamenta, of cu AZV of un seguro di dunador di trabou ya ta paga, no ta conta.
Despues hues ta calcula pa tur dos mayor separadamente cuanto nan ta sobra tur luna pa contribui na e gastonan di e yiu. Esey ta bay asina.
Entrada neto. Punto di partida ta e salario neto promedio pa luna, manera ta resulta for di e loonstrooknan. Vakantiegeld, di 13 luna, bonus, overwerk y gratificacion ta ser conta y calcula na un suma pa luna. Den caso di un negoshi propio hues ta wak e cuentanan anual y e declaracionnan di impuesto, y tambe e retironan priva for di e empresa. Entrada di huur ta conta.
Suma fiho pa mantencion propio: Afl. 1.400. Cada mayor mag kita un suma fiho (forfait) di Afl. 1.400 pa luna pa su mes mantencion. Segun hues den e suma ey ya ta inclui e gastonan razonabel di electricidad, awa, telefon, internet y cabel, uzo di auto y cuido personal. Pues e gastonan ey no ta ser kita un biaha mas separadamente, ni sikiera si bo ta haci nan realmente.
Gastonan fiho necesario cu tin prioridad. Ademas hues ta tene cuenta cu gastonan fiho cu razonablemente ta haya prioridad riba alimentacion pa yiu. Den practica esey ta principalmente e huur (sin gastonan adicional) of hipoteca y fiansanan cu ta demostrablemente necesario. Tambe e alimentacion pa un yiu di un otro relacion ta ser conta (na 2025 Corte Comun a calcula Afl. 450 pa esey).
Kico no ta conta. Hues ta strict pa gastonan cu un mayor mes a scoge. Algun ehempel for di hurisprudencia: un fiansa pa un SUV caro a ser conta solamente pa mitar, pasobra un auto mas chikito tambe lo tabata suficiente; debe di creditcard, saldo negativo na banco, un cuenta no paga pa un computer of telefon, cursonan y estudionan y un fiansa no fundamenta a keda afo. E regla ta: un escogencia personal no mag haya prioridad riba e obligacion di sosten pa e yiunan.
Loke ta sobra di e entrada neto despues di kita e suma fiho y e gastonan necesario, ta e capacidad financiero di e mayor ey.
E gastonan di e yiu ta ser parti entre tur dos mayor en proporcion cu nan capacidad financiero (articulo 1:397 lid 2 BWA). Si un mayor ta gana hopi mas cu e otro, e mayor ey ta paga tambe un parti mas grandi. E contribucion di e mayor cu no ta cuida e yiu nunca por ta mas halto cu su capacidad financiero, y tampoco mas halto cu e necesidad di e yiu.
| Ehempel di calculacion (segun Corte Comun 4 februari 2025, ECLI:NL:OGHACMB:2025:30) | Pa luna |
|---|---|
| Necesidad yiu 1: suma standard Afl. 450 + crèche Afl. 450 | Afl. 900 |
| Necesidad yiu 2: suma standard Afl. 450 + crèche Afl. 450 | Afl. 900 |
| Necesidad total di e yiunan | Afl. 1.800 |
| Mama: entrada neto Afl. 3.205 – suma fiho Afl. 1.400 – huur Afl. 900 | Afl. 905 (rondea 900) |
| Tata: entrada neto Afl. 5.656 – suma fiho Afl. 1.400 – fiansanan necesario Afl. 1.707 – alimentacion pa otro yiu Afl. 450 | Afl. 2.100 (rondea) |
| Capacidad financiero conhunto | Afl. 3.000 |
| Parti di tata: 2.100 / 3.000 × 1.800 | Afl. 1.260 |
| Alimentacion pa yiu cu tata ta paga, pa yiu (1.260 / 2) | Afl. 630 |
| Parti di mama: 900 / 3.000 × 1.800 (ta keda den su mes cas) | Afl. 540 |
Den e ehempel aki e mama a pidi Afl. 825 pa yiu y Corte di Promer Instancia a concede esey. Corte Comun, despues di un calculacion preciso di tur dos capacidad financiero, a yega na Afl. 630 pa yiu. Esaki ta mustra cu un bon fundamentacion di entrada y gastonan ta haci e diferencia.
Kindertoelage. Si e mayor cu ta cuida e yiu ta ricibi e kindertoelage cu ta ser kita for di salario di e otro mayor, e alimentacion ta ser reduci cu e suma ey. Hues ta inclui esey den e decision.
E obligacion di sosten pa yiunan ta pisa hopi. Hues no ta wak solamente kico un mayor ta gana awor, pero tambe kico e razonablemente lo por gana. Algun liña for di hurisprudencia:
Via Voogdijraad. Na Aruba ley ta determina cu alimentacion pa yiu fiha pa hues ta ser paga na Voogdijraad na fabor di e yiu (articulo 1:408 BWA), cu ta pasa e suma na e mayor cu ta cuida e yiu. Den practica hues tin biaha ta determina tambe pago directo riba cuenta di banco di e mayor cu ta cuida e yiu. Voogdijraad por pidi tambe e mes pa fiha of cambia alimentacion pa yiu (articulo 1:406 y 1:407 BWA).
Fecha di inicio. Hues ta determina for di cua dia e alimentacion ta debi (articulo 1:402 BWA). Hopi biaha esey ta e prome dia di e luna despues di e sentencia, pero hues por pone e fecha di inicio tambe mas tempran, por ehempel riba e fecha cu a entrega e peticion: for di e momento ey e otro mayor por tene cuenta cu ne. Alimentacion nunca por ser pidi pa un periodo cu na momento di entrega e peticion ya ta mas cu cinco aña pasa (articulo 1:403 BWA).
Ehecutabel inmediatamente. Decisionnan di alimentacion casi semper ta ser declara 'ehecutabel inmediatamente' (uitvoerbaar bij voorraad). Esey ta nifica cu mester paga mesora, tambe si un di e partidonan ta bay den apelacion.
Indexacion. Articulo 1:402a BWA ta haci posibel cu Minister di Husticia ta adapta e sumanan di alimentacion tur aña na e desaroyo di e prijsnan di consumidor. E porcentahe ta ser publica den Landscourant. Si bo tin duda, puntra si y cua porcentahe ta conta pa bo situacion.
Un decision of acuerdo di alimentacion no ta pa semper. A base di articulo 1:401 BWA hues por cambia of retira e suma si pa motibo di un cambio di circunstancia e no ta cumpli mas cu e criterionan legal, of si na e sentencia anterior a parti di datonan incorecto of incompleto.
Ehempel di circunstancianan cu a cambia ta: e yiu ta cumpli 12 aña y ta bay school secundario (e necesidad ta subi di un suma standard pa e otro), un mayor ta perde su trabou sin ta su culpa of hustamente ta cuminsa gana hopi mas, ta nace un yiu nobo pa cua e mayor mester paga tambe, of e gastonan di bibienda ta cambia drasticamente. Atencion: e cambio si mester ta realmente di importancia. Fluctuacionnan chikito den entrada no ta motibo pa cambio, y hues lo haci di nobo e calculacion completo, loke por resulta tambe den bo desbentaha.
Articulo 1:157 BWA ta determina cu hues na momento di divorcio, of despues, por concede na e casa cu no tin suficiente entrada pa biba y cu tampoco razonablemente por obtene esey, un pago pa mantencion na costo di e otro casa. E alimentacion pa partner ta cuminsa asina cu e divorcio ta registra den e registronan di Registro Civil. Pa e periodo prome cu esey hues por fiha un contribucion provisional.
Corte di Promer Instancia y Corte Comun ta evalua tres pregunta, den e orden aki:
E alimentacion pa partner ta esun mas abou entre e necesidad adicional y e capacidad financiero. Den un caso di 2024 Corte di Promer Instancia a fiha e necesidad di e señora riba Afl. 2.100, a kita for di esey su entrada propio for di un negoshi chikito (Afl. 880), y a concede Afl. 1.220 pa luna pasobra e homber por a carga esey ampliamente.
Na Aruba ta conta un duracion maximo di 12 aña, conta for di e registracion di e divorcio (articulo 1:157 lid 4 BWA). Si e matrimonio no a dura mas cu cinco aña y no a nace yiu for di dje, e alimentacion ta dura maximo mes tanto tempo cu e matrimonio a dura (lid 6). Hues por fiha un termino mas cortico of condicionnan (lid 3), y ta haci esey regularmente tambe. E regla hulandes cu alimentacion pa partner en principio ta dura maximo cinco aña, no ta conta na Aruba; Corte Comun a confirma esey expresamente na 2023.
E obligacion ta termina mas tempran si e ex-partner cu ta ricibi ta casa di nobo, ta drenta un partnerschap registra of ta bay biba hunto cu un otro persona como si fuera nan ta casa (articulo 1:160 BWA).
Casanan mag palabra nan mes prome of despues di e divorcio si, y te cu cua suma, esun ta paga alimentacion pa partner na e otro (articulo 1:158 BWA). Nan por palabra por escrito cu e regulacion ey no por ser cambia pa hues ora circunstancianan cambia (articulo 1:159 BWA); e 'clausula di no-cambio' (niet-wijzigingsbeding) ey solamente no ta keda para den caso di cambionan masha drastico.
Esun cu no tabata casa, en principio no por pidi alimentacion pa partner. Corte di Promer Instancia a rechasa na 2021 e peticion di un señora cu pa hopi aña a biba hunto sin ta casa, pasobra e obligacion legal di sosten entre casanan no ta conta pa hendenan cu ta biba hunto y tampoco tabatin un contrato di convivencia (samenlevingsovereenkomst).
Sinembargo, desde 1 september 2021 Codigo Civil di Aruba conoce un disposicion nobo: articulo 1:408b BWA. Si dos persona a biba hunto pa hopi tempo como si fuera nan ta casa, y e convivencia ey a termina di un otro manera cu pa motibo di fayecimento, hues por, si esey ta razonabel, concede na un di nan un pago pa mantencion na costo di e otro. E reglanan pa alimentacion pa partner despues di divorcio e ora ey ta conta di e mesun manera. Pues esaki no ta un derecho automatico: hues ta evalua si den e caso concreto e ta razonabel. Tocante e aplicacion di e articulo aki ainda no a publica sentencia, asina cu ainda no ta sigur con hues lo interpreta exactamente 'pa hopi tempo' y 'razonabel'.
Alimentacion ta ser pidi cu un peticion (verzoekschrift) na Corte di Promer Instancia di Aruba. Bo por haci esey bo mes ('en persona') of via un abogado. E griffierecht ta Afl. 50. Esun cu tin un prueba di insolvencia (bewijs di onvermogen), por pidi permiso pa procesa sin costo. Den un procedura di divorcio alimentacion pa yiu y pa partner por ser inclui como peticion adicional (nevenverzoek).
Hues por calcula bon solamente si e tin e documentonan corecto. Segun e checklist di Corte di Promer Instancia y e Procesreglement mester ser entrega en todo caso:
Despues di entrega ta sigui un audiencia caminda tur dos partido ta ser tendi. Hopi biaha Voogdijraad ta presente. Despues hues ta dicta sentencia por escrito den un decision (beschikking). Contra e decision ey tin apelacion na Corte Comun di Husticia; e termino di apelacion ta cortico (por lo general seis siman), pues no warda cu esey. Pasobra ta trata di asuntonan di famia, e gastonan di proceso por lo general ta ser 'compensa': cada partido ta carga su mes gastonan.
Alimentacion pa yiu na Aruba no ta un calculacion complica, pero si un cu mester ser haci cu precision: suma standard plus gastonan special na banda di e yiu, entrada neto menos suma fiho y gastonan necesario na banda di e mayornan, y un reparticion husto segun capacidad financiero. Den caso di alimentacion pa partner ta bin acerca e preguntanan di necesidad, necesidad di sosten y duracion. Den tur dos caso ta conta: un bon preparacion y informacion financiero completo y honesto ta determina e resultado.
Bo tin pregunta tocante bo mes situacion, bo kier laga haci un calculacion of bo a ricibi un peticion of decision? Glas & Glas Attorneys and Legal Consultancy ta cu gusto na bo disposicion, na Hulandes, Papiamento, Ingles of Spaño.
E articulo aki ta destina exclusivamente pa informacion general y ta basa riba Codigo Civil di Aruba (texto vigente na 1 september 2021) y riba sentencianan cu a ser publica te cu juni 2026 riba rechtspraak.nl. E sumanan standard menciona ta sumanan di guia cu hues por adapta den casonan individual. No por deriva ningun derecho for di e articulo aki. Pa conseho tocante bo situacion personal bo por tuma contacto cu nos.
No tin un suma fiho. Hues ta cuminsa cu un necesidad standard di mas o menos Afl. 450 pa luna pa yiu mas chikito y Afl. 650 te 750 pa yiu mas grandi, ta agrega gastonan extra necesario manera crèche, y despues ta parti e suma entre tur dos mayor segun loke cada un por paga despues di un forfait di Afl. 1.400 y e gastonan fiho necesario.
Pa yiu menor di edad semper; despues di 18 aña e obligacion ta sigui pa mantencion y estudio te cu 21 aña, y si un estudio no por ta cla pa e tempo ey, te ora cu e por ta cla razonablemente, pero maximo te cu 25 aña (articulo 1:395a y 1:395b BWA).
Maximo 12 aña for di inscripcion di e divorcio. Si e matrimonio a dura maximo cinco aña y no tabatin yiu, no mas largo cu e matrimonio mes. Hues por fiha un termino mas cortico, y e obligacion ta stop si e persona cu ta ricibi ta casa di nobo of ta bay biba cu un partner nobo como si fuera casa.
Laga nos calcula bo situacion, prepara bo peticion of reacciona riba un peticion, na Hulandes, Ingles, Spaño of Papiamento.
Pidi un consulta → WhatsApp nos