Wie als Amerikaan op Aruba wil wonen en ondernemen, krijgt met twee regelingen te maken. De eerste is de Arubaanse vreemdelingenwet, officieel de Landsverordening toelating en uitzetting (kortweg: LTU). Die bepaalt wie zonder vergunning op het eiland mag zijn, wie een vergunning nodig heeft en wanneer iemand moet vertrekken. De tweede is een verdrag uit 1956 tussen Nederland en de Verenigde Staten: het Vriendschapsverdrag, in Amerika bekend als de DAFT.
Een verdrag uit 1956 geeft Amerikanen op Aruba dezelfde positie als een Nederlander uit Nederland. Wat betekent dat concreet?
De meeste mensen kennen dat verdrag als de regeling waarmee Amerikanen makkelijk een bedrijf kunnen starten in Nederland. Minder bekend is dat het ook op Aruba geldt, en dat de rechter dat in 2014 heeft bevestigd. In dit artikel leggen wij in gewone taal uit hoe de twee regelingen samenwerken: wat het verdrag makkelijker maakt, en wat gewoon blijft gelden.
De LTU verdeelt iedereen in drie groepen.
De eerste groep heeft helemaal geen toelating nodig: Arubanen, mensen die op Aruba Nederlander zijn geworden, en Nederlanders van buiten Aruba die hier al tien jaar of langer wonen.
De tweede groep is "van rechtswege" toegelaten. Dat betekent: automatisch, zonder vergunning en zonder voorwaarden. In deze groep zitten onder anderen Nederlanders die langer dan vijf jaar onafgebroken op Aruba zijn toegelaten geweest. Zij kunnen daarvan een verklaring bij de overheid halen.
De derde groep is iedereen anders. Zij hebben een verblijfsvergunning van DIMAS nodig. Zo'n vergunning geldt meestal een jaar, is gekoppeld aan een doel (werk bij een bepaalde werkgever, directeur van een bedrijf, investeerder, gezinshereniging) en moet steeds worden verlengd. Wie tien jaar legaal op Aruba woont, kan een vergunning voor onbepaalde tijd krijgen.
Daarnaast kent de wet toeristen: bezoekers die kort blijven en hier niet betaald werken. De standaardtermijn is dertig dagen, maar voor Nederlanders en Amerikanen is die verlengd tot 180 dagen.
De LTU stelt ook eisen die voor iedereen gelden. Een vergunning kan worden geweigerd bij onvoldoende inkomen, een eerdere overschrijding van de verblijfstermijn, onjuiste informatie of een strafblad. Wie de voorwaarden schendt, kan zijn vergunning verliezen en worden uitgezet. En werkgevers mogen niemand in dienst nemen zonder geldige verblijfstitel, op straffe van boetes tot Afl. 25.000 en in ernstige gevallen gevangenisstraf.
Het verdrag geeft Amerikanen het recht om naar Nederland te komen om handel te drijven of een bedrijf te leiden waarin zij een aanzienlijk bedrag hebben geïnvesteerd. Het geeft hun ook het recht om bedrijven op te richten en te besturen op dezelfde voet als Nederlanders.
Voor Aruba is één zin in het bijbehorende Protocol doorslaggevend. Daarin staat dat Amerikanen in de Caribische delen van het Koninkrijk dezelfde behandeling krijgen als Nederlanders die daar niet zijn geboren. Met andere woorden: op Aruba wordt een Amerikaan behandeld als een Nederlander uit Nederland die naar het eiland verhuist.
Lange tijd vonden de overheden in het Caribisch deel van het Koninkrijk dat die zin alleen over handel ging en niets te maken had met verblijfsvergunningen. Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie, de hoogste rechter voor Aruba, Curaçao, Sint Maarten en de BES-eilanden, heeft daar op 15 december 2014 een streep door gezet in een zaak uit Sint Maarten. Het Hof oordeelde dat de bepaling zo duidelijk is dat Amerikanen er rechtstreeks een beroep op kunnen doen, dat zij geldt voor alle verblijfsdoelen (dus niet alleen voor ondernemers), en dat een aanvraag van een Amerikaan moet worden beoordeeld volgens de regels die voor Nederlanders gelden. Al in 2010 had de rechter in eerste aanleg in een zaak over een directeursvergunning voor een Amerikaan hetzelfde uitgangspunt gehanteerd.
De overheid past dat inmiddels toe. Op de officiële website van de overheid van Aruba staat bij de verklaring van toelating van rechtswege dat die wordt afgegeven aan Nederlanders die langer dan vijf jaar op Aruba zijn toegelaten, "en op grond van jurisprudentie ook aan personen met de Amerikaanse nationaliteit onder dezelfde voorwaarden". Ook het Toelatingshandboek van DIMAS uit 2023 zet Nederlanders en Amerikanen op verschillende plaatsen naast elkaar, bijvoorbeeld waar het gaat om het indienen van een aanvraag terwijl u als toerist op Aruba bent.
| Onderwerp | Nederlander uit Nederland | Amerikaan met beroep op het verdrag |
|---|---|---|
| Als toerist op Aruba | 180 dagen | 180 dagen |
| Eerste vijf jaar | Verblijfsvergunning nodig, onder het lichtere regime voor Nederlanders | Hetzelfde |
| Waarborgsom | Niet verschuldigd | Niet verschuldigd |
| Aanvraag indienen vanuit Aruba (als toerist) | Mogelijk | Mogelijk |
| Na meer dan vijf jaar onafgebroken toelating | Automatisch toegelaten, zonder voorwaarden | Hetzelfde, door de overheid bevestigd |
| Vrijstelling voor Arubanen (geboren of genaturaliseerd) | Niet van toepassing | Niet van toepassing |
| Weigeringsgronden, intrekking, uitzetting | Gelden | Gelden |
| Regels voor werkgevers | Gelden | Gelden |
Vier dingen springen eruit.
Het verdrag maakt een Amerikaan geen Arubaan. De vergelijking is met een Nederlander die van buiten komt, niet met iemand die hier is geboren.
Het verdrag schaft de vergunning niet af. De eerste vijf jaar heeft ook een Amerikaanse ondernemer een verblijfsvergunning van DIMAS nodig, bijvoorbeeld als investeerder of directeur. Het verschil zit in de beoordeling: die verloopt volgens de soepelere regels voor Nederlanders, zonder waarborgsom, en de aanvraag kan vanuit Aruba worden gedaan.
Na vijf jaar kantelt de positie. Dan is de Amerikaan, net als de Nederlander, automatisch toegelaten. Geen jaarlijkse verlenging meer, geen koppeling aan een werkgever of functie.
De plichten blijven. Genoeg inkomen, geen strafblad, eerlijke informatie, geen personeel zonder verblijfstitel: dat geldt voor Amerikanen precies zoals voor iedereen. Het verdrag zegt zelf dat het geen vrijstelling geeft van algemeen geldende wettelijke eisen.
De LTU gaat over verblijf, niet over het bedrijf zelf. Wie op Aruba een onderneming wil voeren, heeft daarnaast een vestigingsvergunning nodig en, bij een vennootschap, een directievergunning. Het bedrijf moet worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, en belastingen en sociale premies (AZV, AOV/AWW) gelden gewoon. Het verdrag garandeert dat een Amerikaan daarbij niet slechter wordt behandeld dan een Arubaanse ondernemer, niet dat die stappen mogen worden overgeslagen.
Ook fiscaal is er een grens. De Hoge Raad oordeelde op 19 juni 2026 dat een Amerikaans moederbedrijf dat zelf niets op Aruba doet, zich niet op het verdrag kan beroepen tegen de Arubaanse dividendbelasting. Het verdrag beschermt wie daadwerkelijk hier onderneemt.
Beschermde beroepen, zoals arts, advocaat of accountant, vallen buiten het verdrag. Daarvoor gelden de gewone Arubaanse beroepseisen.
Het verdrag werkt ook de andere kant op. Omdat Arubanen de Nederlandse nationaliteit hebben, kunnen zij een Amerikaans E-2-investeerdersvisum aanvragen. Daarvoor is een substantiële, echt geïnvesteerde en risicodragende investering nodig in een reëel bedrijf dat de aanvrager zelf leidt. Een minimumbedrag is er niet; hoe kleiner het bedrijf, hoe groter het aandeel van de kosten dat moet zijn geïnvesteerd. Het visum is steeds verlengbaar, maar leidt niet tot een green card.
De Arubaanse wet bepaalt de regels; het verdrag bepaalt met welke maatstaf die regels op een Amerikaan worden toegepast. Wie het verdrag kent en tijdig inroept, merkt dat Aruba voor Amerikanen een van de toegankelijkste plekken in de regio is om te wonen en te ondernemen. Wie denkt dat het verdrag alle regels opzijzet, komt bedrogen uit.
Wilt u zich als Amerikaan op Aruba vestigen of een bedrijf overnemen, of overweegt u als Arubaanse ondernemer de stap naar de Verenigde Staten? Glas & Glas Attorneys and Legal Consultancy helpt u graag, in het Nederlands, Engels, Papiamento of Spaans.
Dit artikel is algemene informatie en geen advies. Het is gebaseerd op de Landsverordening toelating en uitzetting, het verdrag en het Protocol, gepubliceerde rechtspraak tot en met 2026 en officiële informatie van de overheid van Aruba en het Amerikaanse Department of State. Beleid en bedragen kunnen wijzigen. Aan dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.
Ja, in de eerste vijf jaar. Het Vriendschapsverdrag schaft de vergunning niet af, maar zorgt ervoor dat de aanvraag wordt beoordeeld volgens de soepelere regels voor Nederlanders: geen waarborgsom en de aanvraag kan vanuit Aruba worden ingediend. Na meer dan vijf jaar onafgebroken toelating is een Amerikaan, net als een Nederlander, van rechtswege toegelaten.
Ja. Het verdrag geldt voor Aruba sinds 1 januari 1986 en het Amerikaanse Department of State bevestigt dat in zijn lijst van verdragslanden. Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie oordeelde op 15 december 2014 dat Amerikanen er rechtstreeks een beroep op kunnen doen en dat zij worden behandeld als Nederlanders die niet in het Caribisch deel van het Koninkrijk zijn geboren.
Ja. Omdat Arubanen de Nederlandse nationaliteit hebben, komen zij op grond van hetzelfde verdrag in aanmerking voor het E-2-investeerdersvisum. Daarvoor is een substantiële, daadwerkelijk gedane investering nodig in een reëel bedrijf dat de aanvrager zelf leidt. Het visum is verlengbaar, maar leidt niet tot een green card.
Wij begeleiden verblijfsaanvragen met een beroep op het Vriendschapsverdrag, bedrijfsvergunningen en de E-2-route, in het Nederlands, Engels, Spaans en Papiamento.
Vraag een consult aan → WhatsApp ons